Taszka

Niemcy, ok. 1410

Taszka(fr. chappe, ang. rainguard) to element konstrukcyjny miecza spełniający funkcję ochronną wlotu pochwy, przede wszystkim przed deszczem oraz piaskiem lub pyłem aby zapobiec niszczeniu ostrza. Historia tego elementu może sięgać wypraw krzyżowych, kiedy to rycerze europejscy starali się chronić wlot pochwy przez owijanie tkaniną. Jakiś czas potem zaczęto stosować skórzany kołnierz wokół rękojeści, który spełniał swoją ochronną rolę na stałe, jednocześnie nie przeszkadzając w boju.

Niemcy 1295 – 1363

Nie mamy dowodów na to aby była to powszechnie stosowana innowacja w wiekach XI-XIII, nie wskazują na to bynajmniej źródła ikonograficzne ani jakiekolwiek znaleziska. Na ilustracjach zaczynają być częste ukazywane od początku XIV w. w źródłach pochodzących z całej Europy. Taszki widzimy częściej na ilustracjach w traktatach lub manuskryptach niż w muzeach z uwagi na nietrwałość i delikatność skórzanych elementów. Na skórzanych taszkach wykonywano często zdobienia – niektóre z takich przykładów zachowały się w dobrym stanie do dnia dzisiejszego. W późniejszym okresie – mniej więcej od końca XIV wieku – spotykamy taszki wykonane z metalu – mosiądzu, srebra, miedzi lub stali. Upowszechnienie się ornamentacji na elementach broni w początkach renesansu sprawia że mamy wiele przykładów potraktowania taszki jako pola do umieszczania ozdób np w postaci herbów.

Włochy lub Niemcy, XV w.

Z czasem taszka staje się również reprezentacyjnym elementem ceremonialnych mieczy, co widać na niektórych znanych mieczach muzealnych. Wydaje się że taszka –  wbrew niektórym opiniom – nie służyła wcale do ochrony dłoni, gdyż w większości przypadków jest ona płaskim i małym elementem, umieszczonym po jednej tylko stronie, wykonanie z materiałów miękkich potwierdza funkcję zabezpieczenia wlotu pochwy.

Włochy (?) ok. 1370.

Talhoffer-1459-08

 

Ciekawym wydaje się spostrzeżenie iż taszka występuje tylko przy mieczach długich – nawet na wczesnych ilustracjach z XIII w. tak jakby była im przeznaczona. Przy mieczach jednoręcznych widzimy ją znacznie później, bardzo sporadycznie i tylko jako element dekoracyjny, raczej dodawany do pierwotnego miecza (np miecz Dowmunta Timofieja). Świadczyć to może o chęci zabezpieczania tego rodzaju mieczy z większą dbałością lub o pewnym stylu konstrukcji mieczy długich, któremu być może należy poświęcić osobne opracowanie.

                                                                                                                                         Poniżej inne przykłady – miecze chronologicznie – potem iluminacje chronologicznie:

Opracowanie Maciej Kopciuch

Dodaj komentarz