Idea broni doskonałej

Opracowanie Maciej Kopciuch

Miecz nie pojawił się nagle w znanej nam formie. Jego kształt – choć tak oczywisty – wynika z wieloset letnich poszukiwań idealnego dopasowania do anatomii człowieka i motoryki naszego ciała. To samo dotyczy jego odmian.

Od tysięcy lat istniała potrzeba stworzenia i udoskonalania broni, wynalezienia broni prostej w formie i użyciu, choć na tyle wyrafinowanej żeby mogła służyć i do obrony i do ataku – do zasłonięcia się, odbicia broni przeciwnika i jednocześnie zadania skutecznego ciosu rażącego wroga.
Te funkcje doskonale łączy w sobie miecz.

Wyższość miecza nad inną bronią w czasach średniowiecza i wcześniejszych jest aż nadto widoczna nawet w sztuce – nie zobaczymy Anioła na obrazach czy rzeźbach z toporem w ręce. Najczęściej zbrojny Anioł w sztuce dzierży najdoskonalszą formę broni – miecz. Nieprzypadkowo artysci ukazywali posłańców Boga lub Jego rycerza właśnie z mieczem w dłoni a nie z inną bronią.
Rzec by można że miecz to broń lepsza – dla wybranych, uprzywilejowanych, wręcz broń królewska, co zresztą znajduje odzwierciedlenie w wielu przypadkach użycia miecza jako atrybutu monarchy (na średniowiecznych monetach, pieczęciach lub fizycznie jako jedno z regaliów oglądanych dziś w muzeach).
Łączy to elegancję, użyteczność, zaawansowaną technologię wytworzenia tej broni oraz jej przeznaczenie – nie dla wszystkich, nie dla pospólstwa.
Miecz nie był nigdy bronią pospólstwa. Większość wojowników używała bowiem włóczni, toporów i im pochodnych odmian broni drzewcowej.
Miecz to symbol osoby szlachetnej, dobrze urodzonej, cnót rycerskich a także czystości.

Patrząc na miecz od razu zauważamy jego główne cechy. Konstrukcja miecza wydaje się zwodniczo prosta. Znaczące są tu proporcje między długością ostrza a długością uchwytu – w mieczach są one odwrotne niż w broni drzewcowej. Wydaje się że jest to najistotniejsza różnica wynikająca przede wszystkim z innych metod użycia broni ale również długie ostrza wydają się bardziej wymagające od użytkownika i trudne w opanowaniu techniki władania nimi.

Na czym więc polega wyższość miecza nad inną bronią – choćby toporem czy włócznią?
Miecz składa się głównie z ostrza które stanowi prawie 90% jego obwodu, czyli wprost proporcjonalnie do broni drzewcowej czy obuchowej. Poza pewnymi wyjątkami przeciwnik nie może uchwycić ostrza bez narażenia się na uszczerbek. Prawdopodobieństwo zaklinowania się ostrza jest minimalne, w przeciwieństwie do np topora czy nadziaka. Wyważenie miecza blisko ręki prowadzącej pozwala na szybkie i dokładne operowanie mieczem, na wyprowadzanie bardzo dokładnych pchnięć lub silnych i celnych cięć. Wyważenie takie pozwala także na osłonięcie się tą samą głownią przed ciosem. Natomiast osłanianie się drzewcem które jest słabsze od stali, jest jednocześnie mniej bezpieczne dla rąk. Toporem gorzej jest się osłonić jeżeli trzymamy go oburącz, zaś gdy trzymamy go jedną ręką a w drugiej mamy tarczę, wyważenie ogranicza możliwości manewrowania. Zupełnie inaczej wygląda sprawa w mieczu – gdy trzymamy go oburącz to dla wprawnego szermierza służy on doskonale jako zasłona przed ciosami lub pchnięciami. Gdy trzymamy miecz jednoręczny a w drugiej ręce dzierżymy tarczę, wyważenie miecza sprawia że możemy nim swobodnie manewrować i celować, zyskujemy więc na szybkości co z pewnością daje przewagę.

Miecze można świetnie dopasowywać na etapie wytwarzania do przeznaczenia czy wielkością do konkretnej osoby i można to robić lepiej niż w przypadku broni drzewcowej czy obuchowej. Można zastosować krótsze ostrza do walki w zwarciu czy w pomieszczeniach, dłuższe do walki z konia, głownie szersze do potężnych cięć lub węższe dla mieczy późnych które miały za zadanie trafiać precyzyjnie w szczeliny zbroi płytowej za pomocą pchnięć.

Niełatwo było i wciąż jest zrobić dobry miecz. Wszystko odbywało się ręcznie – kucie, szlifowanie, ostrzenie, wykończenie – i wszystko to miało decydujące znaczenie dla jakości miecza i jego możliwości w walce. Wszystko było zrobione z myślą o bezpieczeństwie właściciela i ułatwieniu mu władania bronią.

W rzeczy samej miecz to broń KOLNA I SIECZNA, która w pewnych aspektach łączy w sobie możliwości broni „pchanej”, takiej jak włócznia czy pika oraz broni „zamachowej”, jak topór, nadziak – i w przypadku mieczy połączenie to jest najprostsze i najdoskonalsze. Gdy dodamy do tego aspekt estetyczny oraz zaawansowaną technologię produkcji – otrzymujemy odpowiedź dlaczego możemy miecz uznać za broń doskonałą, która rządziła przez epoki, podbijała królestwa i nowe lądy, która zmieniała oblicze świata.

Opracowanie Maciej Kopciuch

Dodaj komentarz