Ian Petersen

Opracowanie – Piotr N. Kotowicz

Jan Petersen (Jan Greve Thaulow Petersen) urodził się 20 października 1887 roku w Trondheim (Norwegia). W 1905 roku ukończył szkołę, a w 1914 r. uniwersytet w Kristianii (dzisiejsze Oslo) w specjalizacji „Historia” („Archeologii”, jako osobnej specjalizacji, jeszcze wówczas na wspomnianym uniwersytecie nie było). Już w trakcie nauki Petersen brał udział w badaniach archeologicznych, a po jej zakończeniu rozpoczął karierę naukową jako asystent w Muzeum w Stavanger. W 1915 roku podjął pracę w dziale „Zbiorów dawnych” (Oldsaksamlingen) Muzeum w Oslo. W 1923 roku uczony wraca do Stavanger, ale już jako dyrektor tamtejszego muzeum. Na tym stanowisku pracuje do emerytury, czyli do 1958 roku. W czasie okupacji niemieckiej Norwegii w trakcie II wojny światowej Petersen staje po stronie uczonych, którzy wystąpili przeciw „nowemu porządkowi”. Zmarł w Oslo, 3 marca 1967 roku.

            Poczynając od 1914 roku rozpoczyna owocną pracę naukową, dokumentując ją licznymi artykułami i książkami. Jego zainteresowania wiążą się głównie ze Skandynawią okresu wikingów. Jeszcze w czasie ostatniego roku studiów przedstawia swą pracę magisterską pt. „Gra w szachy w przedhistorycznej Norwegii” (Bretspillet i Norge i forhistorisktid), jednak największą sławę przynosi mu wydana pięć lat później monografia „Norweskie miecze w epoce wikingów” (De norske vikingesverd. En typologisk-kronologisk studie over vikingetidens vaaben), w której zebrał informacje o znaleziskach broni na terenie Norwegii w VIII-XI wieku, przedstawiając swoją systematyzacje materiału, okraszoną bogatą bazą porównawczą. Za pracę tę Uniwersytet w Oslo przyznaje mu tytuł doktora filozofii. W 1928 roku wychodzi kolejna jego znana praca – „Biżuteria w epoce wikingów” (Vikingetidens smykker), w tym też roku Peterson zostaje członkiem Norweskiej Akademii Nauk. W latach 30. XX wieku Petersen odchodzi nieco od tematyki zwiazanej z kulturą materialną publikując dwutomowe dzieło „Dawne siedziby w Rogalandzie” (Gamle gårdsanlegg i Rogaland fra forhistorisk tid og middelalder), poprzedzone badaniami licznych rodowych osad z późnej epoki żelaza w południowo-zachodniej Norwegii. Po tej odskoczni Petersen wraca do archeologii okresu wikińskiego publikując w 1951 roku „Przedmioty użytkowe epoki wikingów” (Vikingetidens Redskaper), swoistą encyklopedię wszystkich możliwych przedmiotów używanych w interesującym go okresie. W trakcie całej swej kariery naukowej wydaje również liczne artykuły i przyczynki.

 Sylwetkę uczonego przedstawiono na podstawie artykułu Anatolija. N. Kirpičnikova „O Autorze i jego książce” w rosyjskojęzycznym wznowieniu „Norweskich mieczy w epoce wikingów”, Sankt Petersburg 2005 (А.Н. Кирпичников, Об Авторе и его книге, [w:] Норвежские мечи эпохи викингов, Санкт-Петербург 2005, s. 5-19).

                                                                                                                   Piotr N. Kotowicz

Dodaj komentarz