Ewart Oakeshott

Twórcą jednej z najważniejszych typologii mieczy jest Ewart Oakeshott (ur. 25 maja 1916, zmarł 30 września 2002). Samego badacza należy uznać za postać niesłychanie inspirującą. Mieczami zainteresował się już w dzieciństwie, pod wpływem swojego wuja Jeffrey’a Farnola, pisarza przygodowego i kolekcjonera broni białej, pomagał mu w opiece nad zbiorami. Oakeshott w 1930 roku rozpoczął tworzenie własnej kolekcji. Osiemnaście lat później założył Arms and Armour Society i to w czasopismach wydawanych przez tę organizację można odnaleźć wiele spośród najwcześniejszych prac badawczych Oakeshotta. W roku 1951 zaczął dawać wykłady i odczyty na temat mieczy w towarzystwach naukowych, szkołach i na uczelniach w Anglii i Ameryce, jednocześnie nieustannie prowadząc badania nad muzealnymi egzemplarzami mieczy średniowiecznych. Zaniechał tej formy popularyzacji wiedzy w roku 1960, kiedy, po wydaniu Arecheolgy of Weapons, postanowił całkowicie poświęci się pisarstwu. Aż do swojej śmierci w 2002 roku zajmował się zgłębianiem wiadomości o średniowiecznym oraz renesansowym uzbrojeniu i tworzeniem tekstów na jego temat. Z wykształcenia był ilustratorem, skończył Central London School of Art, umiejętności i talent odzwierciedla jakość licznych rysunków w jego książkach.

Instytut Oakeshotta, zajmujący się rozpowszechnianiem i pogłębianiem wiedzy o mieczach oraz opieką nad zbiorami po badaczu, ma na celu też: ,,kontynuowanie badań Ewarta Oakeshotta w celu badania i klasyfikacji średniowiecznych mieczy, w kontekście poprawy naszego zrozumienia technologii produkcji i ich stylistycznego rozwoju”.

Za dzieło życia Oakeshotta można uznać jego system klasyfikacji mieczy średniowiecznych i renesansowych. Nie był pierwszym badaczem, który podjął się tego zadania, jednak to jego podział jest na razie najbardziej kompletnym i wszechstronnym. Nowatorskie w spojrzeniu Oakeshotta było dzielenie mieczy nie ze względu na samą formę głowni czy rękojeści, lecz przy zwróceniu uwagi na całokształt miecza.

Jan Petersen dokonał podziału mieczy wikińskich na dziewięć typów, R.E.M. Wheeler ograniczył tę klasyfikację do siedmiu typów. Oakeshott korzystał z dorobku swoich poprzedników, typologię mieczy z epoki Wikingów według Wheelera uzupełnił poprzez dodanie typów ósmego i dziewiątego – typów przejściowych. Do tych wczesnych mieczy, niewiele różniących się między sobą, dochodzą jednak niezwykle różnorodne miecze średniowieczne, które w klasyfikacji Oakeshotta oznaczone są numerami od X do XX. Typy oznaczane są cyframi rzymskimi, podziału dopełnia określenie istniejących podtypów przy pomocy liter alfabetu łacińskiego.

Trzynaście typów mieczy średniowiecznych dzieli się na dwie grupy. Grupę pierwszą tworzą miecze przeznaczone głównie do cięć, w jej skład wchodzą typy oznaczone liczbami od X do XIV. Charakteryzują się szerokimi, płaskimi ostrzami o soczewkowatych przekrojach. Do grupy drugiej należą rodzaje od XV do XXII, które używane były do kłucia, przystosowane do walki z przeciwnikiem w zbroi płytowej. Mają wzmocnione przekroje i wąskie sztychy, jednak w większości możliwe było również cięcie przy ich użyciu.

Oczywiście, typologia Oakeshotta nie opisuje w stopniu doskonałym wszystkich zaistniałych rodzajów mieczy – jest to niemożliwe ze względu na mnogość form. W pełni zdawał sobie z tego sprawę sam twórca, swój podział uznawał za niekompletny i wierzył, że ktoś opracuje temat pełniej – dokończy jego dzieła. Jednak nawet gdy to się stanie praca Oakeshotta pozostanie obrazem ogromnej wiedzy, poświęcenia się tematowi (badacz używał wszystkich dostępnych sobie metod do tworzenia klasyfikacji) oraz głębokiej fascynacji.

Opracowanie: Zofia Żurek na podstawie informacji źródłowych.

Uzupełnienie i korekta: Maciej Kopciuch.


Dodaj komentarz